افزایش١٠ برابری قیمت ها در ٨ سال گذشته در ایران


persiran.se | Sat, 08.03.2014, 12:46

image



روزنامه تهران امروز در گزارشی روند افزایش قیمت برخی کالاها را از ابتدای دوران دولت نهم تا کنون بررسی کرده است. به نوشته‌ی این روزنامه قیمت کالاهای اساسی ٦ تا ١٠ برابر افزایش داشته است و این درحالی است که افزایش پایه‌ی حقوق‌ها ٢ تا ٣ برابر است که از کاهش هراس‌انگیز قدرت خرید مردم عادی خبر می‌دهد.

بررسی‌ قیمت‌ کالاهای‌اساسی در مرداد ماه سال ٨٤ که محمود احمدی‌نژاد دولت را تحویل گرفت و تابستان ٩٢ حاکی از نصف شدن قدرت خرید کارگران با حداقل حقوق و اقشار آسیب‌پذیر جامعه است؛ به‌طوری که اگر یک کارگر در سال ٨٤ با حقوق دریافتی ١٥٠هزار تومان قادر بود ٣٠ کیلوگرم گوشت با قیمت متوسط ٥ هزار تومان بخرد، در تابستان سال ٩٢ با حداقل حقوق دریافتی ٤٨٠ هزار تومانی، تنها می‌تواند ١٦ کیلوگرم گوشت با متوسط قیمتی هر کیلوگرم ٣٠ هزار تومان خریداری کند. این موضوع موید آن است که هرچند حداقل حقوق دریافتی کارگری طی ٨ سال گذشته ٢.٣ برابر شده، اما افزایش قیمت کالاهای‌اساسی بیش از ٦ تا ١٠ برابر افزایش یافته و به همین ترتیب قدرت خرید مردم کاهش یافته است.

افزایش قیمت‌ها در فاصله مرداد ٨٤ تاکنون زمانی شکل ملموس به خود می‌گیرد که پایه‌ی حقوق و قیمت‌های ٨ سال پیش با قیمت‌ها و پایه‌ی حقوق فعلی مقایسه شود. حداقل حقوق کارگران در سال ٨٤، ١٢٢هزار و ٥٩٢ تومان بود که با جمع مزایا و حق مسکن و... به زحمت به ١٥٠ هزار تومان می‌رسید. حداقل حقوق کارمندان ٢٠١ هزار و ٢٥٠ تومان تعیین شده بود و همچنین حداقل حقوق ماهانه‌ی بازنشستگان تامین‌اجتماعی‌ نیز ١٧٠هزار و ٧٤١ تومان بود.

این روزها با همه‌ی افزایش حقوقی که برای کارگران منظور شد، پایه‌ی حقوق کارگری از سوی وزارت کار از سقف ٥٠٠ هزار تومان فراتر نرفت و در ٤٨٧ هزار و ١٢٥ تومان متوقف شد که در بهترین حالت با بن خواربار و حق مسکن به ٥٣٢ هزار و ١٢٥ تومان می‌رسد. حداقل حقوق کارمندان دولت نیز ٣١٨ هزار و ٧٨٠ و حداقل حقوق بازنشستگان ٤٧٠ هزار و ٥٨٠ تومان تعیین شد. در سال 84، متوسط قیمت گوشت گوسفند حدود ٤٨٥٠ تا ٥٦٠٠ تومان بود و گوشت گوساله نیز در بیشترین قیمت ٤٦٠٠ تومان بود، هر چند که در بسیاری از ماه‌ها ارزان‌تر هم به فروش می‌رسید. تخم‌مرغ هم در سال ٨٤، در میادین میوه و تره‌بار شانه‌ای هزار تومان بود که با افزایش ناگهانی قیمت آن به مرز ١٤٥٠ تومان رسید. آن روزها اگر تخم‌مرغ به صورت عددی از سوپرمارکت‌ها خریده می‌شد، قیمت هر عدد ٣٥ تا ٥٥ تومان بود. قیمت حبوبات نیز بین ٢ تا ٤هزار تومان متغیر بود.

اما قیمت گوشت گوساله در سطح شهر به کیلویی ٢٨ هزار و ٣٠٠ تومان رسیده و گوشت گوسفند نیز مرز ٣٠ هزار تومان را رد کرده است. هرچند که این قیمت‌ها متوسط قیمت‌ها و نرخ اعلام شده از سوی بانک مرکزی است، اما به وفور در سطح شهر قیمت‌هایی بالاتر از این ارقام دیده می‌شود. تخم‌مرغ نیز که این روزها شانه‌ای ٧٤٠٠ تومان در میادین میوه و تره‌بار عرضه‌ می‌شود، در مغازه‌های خرده‌فروشی به قیمت هر عدد ٣٥٠ تا ٤٥٠ تومان به فروش می‌رسد. این در حالی است که تخم‌مرغ‌های حاوی امگا٣، دوزرده یا محلی با قیمت‌هایی بیش از این به فروش می‌رسند که حاکی از افزایش هزار درصدی تنها یک کالا در طول ٨ سال گذشته دارد.


اما در این میان قیمت مرغ که در سال ٨٤ به ازای هر کیلوگرم ١٢٠٠ تومان بود، پس از پشت سر گذاشتن فراز و نشیب‌های فراوان در ماه جاری به حدود ٦٠٠ تومان رسید تا افزایش بیش از ٤٠٠ درصدی را تجربه کند. با یک محاسبه‌ی سرانگشتی، یک کارگر با حداقل حقوق ١٢٢ هزار و ٥٠٠ تومانی ماهانه‌اش در سال ٨٤ قادر به خرید ١٠٢ کیلوگرم مرغ بود اما در سال ٩٢ با افزایش قیمت مرغ، با پایه حقوق ٤٨٠ هزار تومانی وزارت کار تنها می‌تواند ٨٠ کیلوگرم مرغ خریداری کند. این حاکی از آن است که قدرت خرید مردم در طول این ٨ سال برای خرید این کالا، نزدیک به ٣٠درصد کاهش یافته است.

روغن مایع نیز از آن دست کالاهای‌اساسی است که تهیه ‌ی آن در ٨ سال گذشته با چالش‌های زیادی مواجه شد. قطع ارز مرجع واردات مواد اولیه روغن و افزایش چندباره قیمت آن موجب شد تا روغن لیتری ٨٥٠ تومان به لیتری ٤٦٠٠ تومان برسد. به این ترتیب قوطی ٥.١لیتری روغن مایع در سال ٨٤ که به قیمت ١٢٧٥ تومان به فروش می‌رسید، تیرماه ٩٢ به قیمت ٦٩٠٠ تومان به فروش می‌رسد تا این کالای‌‌اساسی نیز در ٨ سال گذشته افزایش ٤٤١ درصدی را تجربه کرده باشد. این در حالی است که یک کارگر با پایه حقوق ١٢٢ هزار و ٥٠٠ تومانی وزارت کار در سال ٨٤ قادر بود ١٤٥ لیتر روغن مایع خریداری کند که رقم قابل‌توجهی است اما در سال ٩٢ این رقم با حقوق ٤٨٠ هزار تومانی وزارت کار به ١٠٤ لیتر کاهش یافت. این بدان معناست که قدرت خرید مردم در خرید کالایی همچون روغن در ٨ سال گذشته ٤٠ درصد کاهش یافته است.
قیمت متوسط ماهی جنوب نیز در سال ٨٤، حدود ٢هزار تومان برآورد شده بود که این روزها حداقل قیمت برای این نوع ماهی ١٠هزار تومان است که از رشد ٥ برابری آن حکایت می‌کند.


برنج نیز از آن دست کالاهایی است که در سبد خوراکی‌های ایرانیان جایگاه ویژه‌ای دارد و از آن به عنوان یکی از غذاهای اصلی یاد می‌شود. سال ٨٤ قیمت برنج ایرانی بین هر کیلوگرم هزار تا ١٢٠٠ تومان متغیر بود، حتی در برخی موارد برنج ٩٨٠ تومانی نیز دیده می‌شد اما امروز، هر کیلوگرم برنج ایرانی مرغوب با بیش از ٧ هزار تومان به فروش می‌رسد و قیمت برنج هندی وارداتی آن هم در صورت وجود در میادین میوه و تره‌بار، ٢٨٠٠ تومان است. این به معنای این است که در ٨ سال گذشته قیمت برنج ٧ برابر شده، در حالی که پایه‌ی حقوق کارگری در بهترین حالت در این مدت ٣ برابر شده است. با یک محاسبه می‌توان نشان داد کارگران در سال ٨٤ با حداقل حقوق دریافتی قادر بودند ١٢٢ کیلوگرم برنج ایرانی مرغوب خریداری کنند، اما در سال ٩٢، یک کارگر اگر بخواهد همه‌ی حقوق دریافتی‌اش را برنج بخرد، تنها می‌تواند ٦٨ کیلوگرم برنج ایرانی با کیفیت متوسط خریداری کند و این یعنی قدرت خرید کارگران در خرید برنج ایرانی نزدیک به ٨٠ درصد کاهش یافته است.

بسیاری از مردم به دلیل افزایش قیمت لبنیات و به‌‌ویژه شیر از لیتری ٢٥٠ تومان به ٢١٠٠ تومان، مجبور به حذف لبنیات از برنامه‌ی روزانه‌شان شده‌اند. نان نیز به دلیل افزایش نرخ گندم و اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها، افزایش قابل‌توجهی داشت به‌طوری که هر عدد نان لواش ٢٥‌تومانی در سال ٨٤ به ١٢٥تومان در سال‌جاری رسید. اما قوت‌غالب مردم را نمی‌توان تغییر داد و به همین دلیل بسیاری از موادغذایی غیرضروری در سبد برنامه‌ی غذایی مردم به اجبار حذف شد. هر چند که بسیاری از مردم کالاهایی از جمله میوه را از سبد موادغذایی مورد نیازشان به دلیل افزایش بسیار زیاد قیمت‌ها حذف کرده‌اند و عده زیادی هم در بهترین حالت مرغ را جایگزین گوشت کرده‌اند، اما باز هم با ٢٠٠ هزار تومان ٨ سال پیش نمی‌توان به اندازه یک‌سوم آن روزها سبد کالاهای‌اساسی مورد نیاز خانوار را تامین کرد. هر چند که کاهش ارزش پول ملی را به عنوان یکی از دلایل کاهش میزان خرید یاد می‌کنند، اما افزایش قیمت‌ها و نزدیک به ١٠ برابر شدن قیمت بسیاری از آنها در مقابل افزایش ٢ تا ٣ برابری پایه ‌ی حقوق‌ها قابل‌تامل است. این روزها، موضوع گرانی و افزایش قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید مردم تا جایی اهمیت پیدا کرده که رئیس‌جمهور منتخب نیز جدی‌ترین برنامه‌ی اقتصادی کوتاه‌مدت و بلندمدتش را روی مهار گرانی و کاهش نرخ تورم متمرکز کرده است. این موضوع از آنجایی شکل جدی‌تر به خود می‌گیرد که با زندگی روزمره مردم گره خورده و در هر یک از فعالیت‌های روزمره رد پایی چشمگیر و اساسی دارد؛ از تغییر قیمت نان به عنوان قوت‌غالب مردم گرفته تا تغییر اساسی قیمت‌های سبد کالاهای‌اساسی و حذف اجباری برخی کالاها از مصرف روزانه، همه و همه حاکی از اتفاق مهمی است که در سال‌های اخیر در سبد خرید خانوار افتاده است.



Bookmark and Share