"چشم انداز اقتصاد جهان" و دورنمای تیره اقتصاد ایران

منوچهر اردلان - سهراب سرابی


persiran.se | Wed, 01.06.2011, 8:41

صندوق بین المللی پول پیش بینی میکند که اقصاد ایران در سال جاری مسیحی کاملا راکد خواهد ماند و نرخ رشد آن صفر خواهد بود. بسیاری از ایرانیان از این چشم انداز تاریک و هولناک اقتصادی بی خبراند. آمارهای اقصادی کمتر و بصورت پراکنده منتشر میشوند و به آمارهای رسمی نیز نمی توان اطمینان کرد. دولت ایران نرخ بالای بیکاری را رد میکند و وعده میدهد که در تا سال آینده دو میلیون و پانصد هزار فرصت شغلی تازه ایجاد کند.
احمد توکلی نماینده مجلس از جناح محافظه کار با انتشار مقاله ای محمود احمدی نژاد رئیس جمهور را متهم به پنهان کاری درباره بگفته او وضعیت اقصادی نگران کننده کشور میکند. توکلی بطور مشخص به ارقامی اشاره میکند که دولت درباره بیکاری انتشار داده است. احمدی نژاد بارها گفته است که دولت او در سال گذشته یک میلیون و پانصد هزار فرصت شغلی ایجاد کرده است و دو و نیم میلیون فرصت شغلی تازه نیز تا سال آینده ایجاد خواهد کرد. توکلی این ادعاها را دروغ میخواند. او اینگونه استدلال میکند که در نبود آمار و ارقام مطمئن میتوان به این نکات توجه کرد: در دوره نخست ریاست جمهوری احمدی نژاد که نرخ رشد اقتصادی هفت درصد در سال بود چیزی نزدیک به ۷۵۰ هزار شغل تازه ایجاد شد. اکنون که نرخ رشد به مراتب کاهش یافته است و روز بروز بدتر هم میشود، چه شده که این همه فرصت شغلی مورد ادعای احمدی نژاد ایجاد شده است؟
توکلی دولت احمدی نژاد را متهم میکند که عمدا حقایق مربوط به اوضاع اقتصادی کشور را پنهان میسازد. او در مقاله اش می نویسد که اکنون چهار سال است که دولت حاضر نرخ رشد اقتصادی را اعلام نمیکند. برای آمار مربوط به نرخ بیکاری، توکلی به ارقامی که از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در سال گذشته انتشار یافته است اشاره میکند که نرخ بیکاری را ۱۵ درصد اعلام کرده بود. بسیاری از کارشناسان اقتصادی نرخ بیکاری را در ایران بسیار بیشتر ازاین میدانند.
به گفته صندوق بین المللی پول در سال ۲۰۱۱ تنها چهار کشور در جهان نرخ رشد اقتصادی شان از ایران پایین تر خواهد بود: ساحل عاج با رشد منفی هفت و نیم درصد که آنهم ناشی از جنگ داخلی در آن کشور است، یونان با رشد منفی سه درصد، پرتقال با رشد منفی یک و نیم درصد و اسپانیا با رشد منفی یک درصد. این سه کشور اخیر به "سه بیمار اروپایی" شهرت یافته اند. تنها یک کشور دیگر درجهان بمانند ایران از رشد صفر در سال ۲۰۱۱ برخوردار خواهد بود: جزیره- کشور تووالو در اقیانوس آرام.
صندوق بین المللی پول میانگین رشد اقتصادی جهان را چهار و چهار دهم درصد برای سال ۲۰۱۱ پیش بینی میکند. در این رقم رشد اقتصادی ایالات متحده نیز منظور شده است که بگفته کارشناسان رشد اقتصادی اش چندان خوب نیست و تنها به دو و هشت دهم درصد محدود میشود. میانگین رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه، که ایران طبعا بایستی با آنان مقایسه شود، شش و نیم درصد خواهد بود. نگاهی به نرخ رشد همسایگان ایران میتواند تصویر گویاتری بما بدهد. بنا به گزارش صندوق بین المللی پول امسال نرخ رشد اقتصادی در افغانستان ۸ درصد، و در عراق ۹ و ۶ دهم درصد خواهد بود. به پیش بینی صندوق بین المللی پول بالاترین نرخ رشد اقتصادی در جهان نیز به قطر، یکی از همسایگان ایران تعلق دارد. قطر کشوری است که انتظار میرود نرخ رشد اقتصادی اش به ۲۰ درصد برسد. به گفته صندوق بین المللی پول بخشی از این نرخ رشد بالای اقتصادی ناشی از توسعه و گسترش تولید گاز طبیعی است. قطر در اکتشاف و بهره برداری از میدان عظیم گاز در خلیج فارس که ایرانیان آن را میدان پارس جنوبی و قطری ها آن را میدان شمالی میخوانند، به فاصله های نجومی از ایران جلوست.
صندوق بین المللی پول در گزارش سالانه ۲۴۲ صفحه ای خود در چندین جا به ایران اشاره دارد. گزارش میگوید توقف کامل رشد اقصادی در سال جاری تا اندازه ای مربوط به اجرای طرح حذف یارانه هاست که از ۱۹ دسامبر ۲۰۱۰ آغاز شد. صندوق بین المللی پول سالها بود که از ایران میخواست به کار پرداخت یارانه ها پایان دهد و سیاست حذف یارانه ها را "رفرمی لازم که در میان مدت آثار نیکوی آن پدیدار خواهد شد" می خواند. اما مشکل اینجاست که رشد اقتصادی پایین، پدیده یکساله و کوتاه مدتی برای اقتصاد ایران نیست. سال ۲۰۱۱ چهارمین سال پیاپی است که ایران با رکود و کسادی دست و پنجه نرم میکند. به گزارش سالانه صندوق بین المللی پول با عنوان "چشم انداز اقتصاد جهان" که در ماه آوریل انتشار یافت، ایران در سال ۲۰۰۷ از رشد ۷ و ۸ دهم درصدی برخوردار بود که یکی از بالاترین ارقام رشد اقصادی در تاریخ این کشور است. اما بعد از آن سال وضعیت رو به خرابی آورد: رشد یک درصدی برای سال ۲۰۰۸ که در آن سال پایین ترین نرخ رشد در میان ۲۰ کشور خاورمیانه و شمال آفریقا بود، رشد یک دهم درصدی برای سال ۲۰۰۹ و رشد یک درصدی برای سال ۲۰۱۰. در آن سال (۲۰۱۰) تنها عراق از ایران رشد اقتصادی کمتری داشت آنهم با رشدی معادل ۸ دهم درصد. رشد اقتصادی صفر درصدی امسال، ایران را درمیان ۲۰ کشور منطقه در رده آخر قرار میدهد.
در سال آینده، به گفته صندوق بین المللی پول،سرانجام اقتصاد ایران دوباره شروع به رشد میکند. در آغاز نرخ این رشد ۳ درصد خواهد بود اما با وجود این، ایران همچنان در رده آخر در میان کشورهای منطقه از نظر رشد اقصادی باقی خواهد ماند؛ و این تنها مشکل ایران نیست. صندوق بین المللی پول نه تنها نرخ رشد پایین بلکه همزمان یک نرخ تورم بسیار بالایی نیز برای ایران پیش بینی میکند. به گفته صندوق بین المللی پول شاخص بهای کالاها امسال ۲۲ و نیم درصد افزایش نشان خواهد داد. چنین تورم افسار گسیخته ای، ایران را در مقام ماقبل آخر از نظر تورم اقتصادی در جهان قرار خواهد داد. انتظار میرود که تنها ونزوئلا با تورم ۲۹ و ۸ دهم درصد، وضعیت نامناسب تری داشته باشد.
صندوق بین المللی پول میگوید افزایش تورم اقتصادی درایران تا حدودی مربوط به قطع سوبسید مواد سوختی است. اما واقعیت اینست که نرخ تورم، چند ماه جلوتر و پیش از آغاز قطع سوبسیدها در ۱۹ دسامبر سال ۲۰۱۰ رو به افزایش نهاد. انتظار نمی رود که کشور دیگری در سال ۲۰۱۱ گرفتار تورم ۲۰ درصدی شود.




Bookmark and Share