نامداران تاریخ سوئد
٢- بیرگیتای مقدس (Heliga Birgitta)

تیرداد ارشانی


persiran.se | Fri, 19.08.2011, 17:18

image
حدود ۵٠٠ چهره‌ی تاریخی در سوئد نقش تعیین کننده‌ای در دگرگونی‌های سیاسی – اجتماعی – فرهنگی دراین کشور داشته‌اند. در این رشته گفتار‌ها در پرس ایران، ما به کوتاهی به شناساندن شماری از مهم‌ترین این چهره‌ها می‌پردازیم.



بیرگیتا مونس دوتر) (Birgitta Monsdotter، را شاید بتوان نامدارترین چهره‌ی مذهبی سده‌های میانه در سوئد دانست. بیشتر از هرچیز او را به عنوان بنیانگذار یکی از مهمترین نهادهای دینی در سوئد یعنی دیر وادستنا (Vadstena kloster) می‌شناسند، دیری که ، البته نه به‌صورت پیشین، اما به هرحال هنوز هم پابرجاست و یکی از دیدنی‌های شهر وادستنا در کنار دریاچه‌ی بزرگ وترن(Vättern) است که سالانه هزاران تن از آنجا دیدن می‌کنند.
بیرگیتا مونس دوتر که بعدها بیرگیتای مقدس نام گرفت، دختر خانواده‌ئی اشرافی بود. ا در آغاز سده‌ی ١٣٠٠ میلادی در نزدیکی شهر نورتلیه‌ی امروزی زاده شد و در سال ١٣٧٣ در شهر رم در ایتالیا درگذشت. او عضو خاندانی اشرافی و بانفوذ بود، خاندانی که بعدها عنوان براهه Brahe) ( را برگزید.
بیرگیتا از همان دوران کودکی، در هفت‌سالگی، سخن از مکاشفه و الهام الهی می گفت یعنی اینکه او مخاطب خدا و مسیح و مریم مقدس است.
خانواده‌ی بیرگیتا و نیز خود او برپایه‌ی تعلق به اشراف سوئد و همچنین خویشاوندی با خاندان سلطنتی از نفوذ سیاسی بسیاری برخوردار بودند. خود بیرگیتا مدتی در در‌بار پادشاه وقت سوئد، ماگنوس اریکسون (Magnus Eriksson)، خدمت می کرد اما بعدها به یکی از مخالفان پادشاه و خاندان سلطنتی تبدیل شد.
در دهه‌ی ١٣٤٠ میلادی، بیرگیتا پس از مرگ شوهرش، برای همیشه زندگی خانوادگی را ترک کرد، ثروت خانواده را به کودکان خود و تنگدستان بخشید و به عنوان راهبه در دیر آلواسترا ماند. در همین دوره بود که شمار به اصطلاح مکاشفات و الهامات افزایش یافت و بیرگیتا خود را عروس عیسی مسیح و سخنگوی او معرفی کرد و مامور خداوند و مسیح و مریم مقدس برای رساندن پیام‌های آنان به رهبران دینی و سیاسی نامید. و در همین دوران بود که او پادشاه و ملکه را سخت مورد حمله قرار داد و از جمله پادشاه ماگنوس اریکسون را به همجنس‌گرائی و ملکه را به مسموم کردن فرزندش متهم ساخت. بخشی از مجموعه‌ی "مکاشفات" بیرگیتا را "مکاشفات سیاسی" تشکیل می‌دهد.
بیرگیتا در سال ١٣٤٩ به رم سفر کرد و هدف او از این سفر از جمله کسب اجازه از پاپ برای بنیانگذاری دیری جدید بود. اما کسب اجازه آن زمان میسر نشد چرا که پاپ به دلیل آشفتگی های سیاسی در رم به سر نمی‌برد . اما او در سال ١٣٦٨ از آوینیون به رم بازگشت و بیرگیتا توانست درخواست بنیانگذاری دیر را به او بدهد که پس از دوسال یعنی در سال ١٣٧٠ مورد تایید پاپ قرار گرفت.
بیرگیتا در سال١٣٧٣میلادی، پس از سفری به سرزمین مقدس (بیت المقدس)، به رم بازگشت اما بزودی در ٢٣ ژوئیه ١٣٧٣ در این شهر درگذشت. بنا به درخواست خود او ، بعدها جسدش به وادستنا در سوئد انتقال یافت.
در سال ١٣٧٧، برای نخستین بار مکاشفات او با عنوان مکاشفات آسمانی انتشار یافت. پس از آن درخواست بنیانگذاری دیر که پیشتر نیز مورد تایید قرار گرفته بود، باری دیگر تایید شد و سرانجام بنای دیر وادستنا در سال ١٣٨٤ آغاز گردید.


image
آرامگاه(؟ ) بیرگیتای مقدس در کلیسای وادستنا


در سال ١٣٩١ پاپ بونیفاسیوس نهم بیرگیتا را قدیسه اعلام کرد. بیرگیتا تنها زن سوئدی در تاریخ مسیحیت است که این عنوان را کسب کرده است. از آن زمان به بعد بیرگیتا مونس دوتر، بیرگیتای مقدس شناخته و خوانده شده است.
بیرگیتای مقدس البته به عنوان یکی از شخصیت‌های برجسته‌ی دینی مورد احترام بسیاری از مردم سوئد بوده است اما او مورد انتقادهائی سخت نیز قرار گرفته است. مارتین لوتر، بنیانگذار پروتستانتیسم او را بیرگیتای دیوانه می‌نامید. اولاوس پتری از رهبران مذهبی سوئد مکاشفات او را رویاهای بیداری نام داده بود و ملکه ی سوئد در سده‌ی هفدهم، کریستینا، در باره‌ی بیرگیتا می‌گقت " من ترجیح می دهم که در میان عاقلان باشم تا در میان مقدسان". شاید تندترین بدگوی بیرگیتای مقدس آگوست استریندبری نویسنده‌ی بنام سوئد در پایان سده‌ی نوزدهم و اوایل سده‌ی بیستم باشد که بیرگیتا را زنی جاه طلب و مقام دوست می خواند که به گفته‌ی او شیفته‌ی قدرت وعنوان مقدس برای سلطه بر "جنس دیگر" بود.


image
دیر وادستنا





Bookmark and Share